Τμήμα Γεωπονίας

Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο

Έρευνα στο Τμήμα Γεωπονίας

Η έρευνα στο Τμήμα Γεωπονίας είναι κατά κύριο λόγο εφαρμοσμένη και απαντά στα σύγχρονα προβλήματα του πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, τόσο σε επίπεδο Κρήτης, όσο και ολόκληρης της χώρας. Το διάστημα από το 2015 μέχρι και σήμερα τα μέλη του Τμήματος έχουν διαχειριστεί ή/και συμμετάσχει σε 26 Εθνικά και Ευρωπαϊκά Ερευνητικά Προγράμματα Εθνικών συνολικής χρηματοδότησης που ξεπερνά τα 5.000.000€. Παράλληλα, η έρευνα συμβάλει στη βελτίωση των ερευνητικών υποδομών του Τμήματος μέσω της χρηματοδότησης της έρευνας από ερευνητικά προγράμματα, αλλά και από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Το Τμήμα Γεωπονίας περιλαμβάνει 4 εργαστήρια που στόχο έχουν την κάλυψη των ερευνητικών και διδακτικών αναγκών του Τμήματος Γεωπονίας σε όλα τα επίπεδα (προπτυχιακό, μεταπτυχιακό, διδακτορικό, και μεταδιδακτορικό). Επίσης, παρέχουν δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση σε όλα τα πεδία της δραστηριότητας τους. Αυτά είναι τo Εργαστήριο Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής (ΑΦΥΠΟΓΕΜ), το Εργαστήριο Βιολογικών και Βιοτεχνολογικών Εφαρμογών (ΕΒΒΕ), το Εργαστήριο Ελαιοκομίας και Συστημάτων Αγροοικολογικής Παραγωγής (ΕΣΑΠ) και το Εργαστήριο Ποιότητας και Ασφάλειας Αγροτικών Προϊόντων, Τοπίου και Περιβάλλοντος (ΠΑΓΡΟΤΟΠ).  

To Εργαστήριο Αξιοποίησης Φυσικών Πόρων και Γεωργικής Μηχανικής (ΑΦΥΠΟΓΕΜ) έχει ως στόχο την προσφορά στην ανάπτυξη της ελληνικής γεωργίας και οικονομίας, μέσα από την αξιοποίηση μεθόδων και εργαλείων για την αειφόρο χρήση των φυσικών πόρων με ιδιαίτερη έμφαση στο έδαφος (γονιμότητα, αντιμετώπιση ερημοποίησης των γεωργικών γαιών), τη μελέτη των εδαφικών ιδιοτήτων, τη διαχείριση των υδατικών πόρων και τις τεχνικές των αρδεύσεων, τις γεωργικές κατασκευές (π.χ. θερμοκήπια), το γεωργικό – μηχανολογικό εξοπλισμό (γεωργικά μηχανήματα, αυτοματισμοί), τις εφαρμογές των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στη γεωργία και την προστασία – αξιοποίηση του γεωργικού περιβάλλοντος γενικότερα, περιλαμβανομένων και της αξιοποίησης υπολειμμάτων (υγρών και στερεών). Επιπρόσθετα, στους στόχους του Εργαστηρίου συμπεριλαμβάνονται η διαχείριση εδαφικών πόρων, η διάγνωση, η εκτίμηση και η εξυγίανση των προβληματικών εδαφών, η ταξινόμηση και χαρτογράφηση των εδαφών, οι βάσεις εδαφολογικών δεδομένων, η αξιολόγηση της ποιότητας και διαχείριση του νερού άρδευσης και θέματα γεωπληροφορικής και γεωργίας ακριβείας.

Το Εργαστήριο Βιολογικών και Βιοτεχνολογικών Εφαρμογών (ΕΒΒΕ) έχει ως στόχο την εξεύρεση λύσεων στην ανάπτυξη της τοπικής και της ελληνικής γεωργίας, μέσα από την δημιουργία και αξιοποίηση καινοτόμων τεχνολογιών για την α) την ανίχνευση και ταυτοποίηση βιολογικών ουσιών / δευτερογενών μεταβολιτών των φυτών, β) την ανίχνευση και ταυτοποίηση βιοτικών ή αβιοτικών παραγόντων που επηρεάζουν την ανάπτυξη των φυτών, γ) την γονιδιωματική ανάλυση φυτών, μικροοργανισμών και εντόμων, φιλικών ή εχθρικών των εμπορικά σημαντικών καλλιεργειών, δ) τη βελτίωση καλλιεργούμενων φυτικών ειδών, ε) την κατανόηση των μηχανισμών που διέπουν τις φυσιολογικές λειτουργίες των φυτών, μικροοργανισμών και εντόμων και στ) τη μελέτη σε μοριακό επίπεδο των μηχανισμών επίδρασης περιβαλλοντικών πιέσεων (π.χ. ρύπανσης) στους οργανισμούς (φυτά, άλγη, κλπ). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεργασία με άλλα ερευνητικά εργαστήρια/ομάδες, στον έλεγχο των εχθρών και των παθογόνων τους (κυρίως των παθογόνων καραντίνας) μέσω μοριακών τεχνικών και βιοτεχνολογικών καινοτόμων προσεγγίσεων, στη βιοσύνθεση βιοενεργών ουσιών με εναλλακτικές καινοτόμες τεχνολογίες συνθετικής βιολογίας και στην αξιοποίηση φυτικών ενώσεων, όπως η τεχνολογία παρασκευής καινοτόμων εκχυλισμάτων και αιθέριων ελαίων. Επίσης, στα ερευνητικά ενδιαφέροντα του εργαστηρίου εντάσσεται η ορθολογική χρησιμοποίηση μεθόδων, μέσων και πρακτικών για την αντιμετώπιση βιοτικών και αβιοτικών καταπονήσεων στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης και αειφόρου διαχείρισής τους στα αγρο-οικοσυστήματα και στο ευρύτερο περιβάλλον.

Το Εργαστήριο Ελαιοκομίας και Συστημάτων Αγροοικολογικής Παραγωγής (ΕΣΑΠ) στοχεύει στην ανάδειξη του Τμήματος στον σημαντικό τομέα της ελαιοπαραγωγής και της βιολογικής γεωργίας μέσω της εκπόνησης επιστημονικών μελετών, παροχής συμβουλευτικών και άλλων  υπηρεσιών, όσον αφορά στην ελαιοπαραγωγή, τις λοιπές μεσογειακές δενδρώδεις καλλιέργειες και την βιολογική γεωργία, σε δημόσιες υπηρεσίες καθώς και σε φυσικά και νομικά πρόσωπα. Επιπρόσθετα, στους στόχους του Εργαστηρίου Ελαιοκομίας και Συστημάτων Αγροοικολογικής Παραγωγής συμπεριλαμβάνονται η μελέτη της φυσιολογίας, του αγροοικολογικού περιβάλλοντος, της επίδρασης των καλλιεργητικών πρακτικών και των μεθόδων διαχείρισης στην παραγωγή και ποιότητα ελαιοκομικών προϊόντων, της περιβαλλοντικής ποιότητας ελαιοκομικών προϊόντων και προσαρμογής της ελαιοκομίας σε ακραία καιρικά φαινόμενα, των αλληλεπιδράσεων του αγροοικοσυστήματος των ελαιώνων με την χλωρίδα και την πανίδα (συμπεριλαμβανομένων των εχθρών των καλλιεργειών) του αγροοικοσυστήματος, τα συστήματα ολοκληρωμένης διαχείρισης ελαιώνων για την αντιμετώπιση του δάκου της ελαίας με καινοτόμα συστήματα, η μετασυλλεκτική διαχείριση ελαιοκομικών προϊόντων, οι μελέτες διαχείρισης αγροοικοσυστημάτων, οι μελέτες βιοτικών και αβιοτικών παραγόντων στα αγροοικοσυστήματα της ελαίας και των δενδρωδών καλλιεργειών που μειώνουν την παραγωγικότητα των καλλιεργειών και η σύνταξη διαχειριστικών σχεδίων τους, η δημιουργία πράσινων υποδομών σε αγροοικοσυστήματα και ο σχεδιασμός, η εκτίμηση της βιοενέργειας, των περιβαλλοντικών επιπτώσεων έργων / δραστηριοτήτων σε αγροικοσυστήματα, καθώς και λειτουργιών και υπηρεσιών του αγροτικού τοπίου, η ανάπτυξη αγροοικολογικών καλλιεργητικών τεχνικών με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας και ανταγωνιστικότητας δενδρωδών καλλιεργειών, μελέτη προσαρμογής διαφόρων ειδών τροπικών και υποτροπικών φυτών στο τοπικό περιβάλλον, η ανάπτυξη και διάδοση συστημάτων οικολογικής παραγωγής / βιολογικής γεωργίας και αειφόρων συστημάτων τροφίμων.

Το Εργαστήριο Ποιότητας και Ασφάλειας Αγροτικών Προϊόντων, Τοπίου και Περιβάλλοντος (ΠΑΓΡΟΤΟΠ) αποβλέπει στην ανάπτυξη έρευνας, η οποία θα εστιάζεται σε γενικά και ειδικά επιστημονικά θέματα σχετικά με την Ασφάλεια και Ποιότητα των Αγροτικών Προϊόντων, την Αρχιτεκτονική Τοπίου και την Προστασία του Περιβάλλοντος. Στόχος του Εργαστηρίου, είναι η προσφορά στην ανάπτυξη της τοπικής και ελληνικής γεωργίας, της επιχειρηματικότητας και της οικονομίας, στην εξασφάλιση ποιοτικών και ασφαλών αγροτικών προϊόντων καθώς και στη διατήρηση, προστασία, ανάδειξη και βελτίωση του Τοπίου και του Περιβάλλοντος και στην προσαρμογή των γεωργικών συστημάτων στην κλιματική αλλαγή. Η προσφορά αυτή θα επιτευχθεί μέσω της αξιοποίησης μεθόδων και τεχνικών πολλαπλασιασμού καλλιεργήσιμων ποικιλιών φυτών και αυτοφυών, της βιώσιμης καλλιέργειας και παραγωγής τους, της μετασυλλεκτικής μεταχείρισης (τυποποίηση και συσκευασία) ανθοκομικών/καλλωπιστικών, λαχανοκομικών, αρωματικών, φαρμακευτικών, αρτυματικών, αμπελοοινικών και μελισσοκομικών προϊόντων, με γνώμονα τη βελτιστοποίηση της ποιότητας και της ασφάλειας αυτών, σε συνδυασμό με την αειφορική τους παραγωγή, η οποία θα εξασφαλίζει ταυτόχρονα και την προστασία του Περιβάλλοντος, μέσω της μείωσης των εισροών και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Παράλληλα, στις αρμοδιότητες του εργαστηρίου ανήκει η χρήση ολιστικών μεθοδολογιών Αρχιτεκτονικής Τοπίου με στόχο την προστασία, ανάδειξη και βελτίωση του Τοπίου και του Περιβάλλοντος μέσω συνολικής και ολοκληρωμένης αποτύπωσης και συνδυαστικού σχεδιασμού ο οποίος επιφέρει ισορροπία μεταξύ αισθητικής, λειτουργικότητας και περιβαλλοντικής και κοινωνικής συνεισφοράς.